تحقيقات در مديريت منابع انسانى
مهم‏ترين وظيفه مديران يك سازمان، اتخاذ تصميمات صحيح به منظور تحقق اهداف سازمان است. مديران نيروى انسانى، براى جذب و پرورش و حفظ نيروى انسانى به اتخاذ تصميمات اساسى و حل‏وفصل مسائل مربوط به نيروى انسانى مى‏پردازند. براى‏اين‏كه مديران در اتخاذ تصميمات و حل‏وفصل مسائل سازمانى كارايى بيشترى داشته باشند مى‏بايست ابتدا در مورد مسائل، اطلاعات لازم را جمع‏آورى و تجزيه وتحليل نمايند تا بتوانند تصميمات مناسب اخذ نمايند. مديران اثربخش در سازمان سعى مى‏نمايند تصميمات آنها بر اساس اطلاعات صحيح جمع‏آورى شده، باشد و در جمع‏آورى اطلاعات لازم از روش‏ها و تحقيقات نظام‏دار به‏جاى روش‏هاى ذهنى، استفاده نمايند. امروزه توانايى هدايت تحقيقات منابع انسانى يكى از وظايف مهم مديران نيروى انسانى است. مديران مذكور با مبادرت به تحقيقات منابع انسانى، مسائل مربوط به نيروى انسانى را شناسايى مى‏كنند و براى تحقق اهداف گروهى و يا سازمانى به حل‏وفصل مسائل و اتخاذ تصميمات مربوط مى‏پردازند. هر چه شرايط محيطىِ سازمان‏ها پيچيده‏تر و نامعين‏تر باشد اهميت اين وظيفه براى حفظ بقاى سازمان بيشتر جلوه مى‏كند، زيرا نيروى انسانى بايد موجبات حفظ و تداوم رشد سازمان را فراهم كند.
تعريف تحقيقات منابع انسانى
هنگامى‏كه واژه تحقيق به‏كار گرفته مى‏شود يك بررسى نظام‏دار و هدف‏دار براى برقرارى ارتباط بين دو يا چند متغير و يا پديده مدنظر است. تحقيق در منابع انسانى عبارت است از: جمع‏آورى اطلاعات و بررسى نظام‏دار واقعيات و مسائل مربوط به منابع انسانى براى بررسى و حل‏وفصل مسائل و اتخاذ تصميمات مربوط. چنانچه اين فرآيند به‏طور كامل و صحيح در سازمان دنبال گردد باعث مى‏شود مديران بر اساس اطلاعات واقعى به اتخاذ تصميمات و تدوين برنامه‏ها بپردازند. در سازمان‏هايى كه اين وظيفه مهم به دليل كمبود بودجه و يا عدم اطلاع و آگاهى از آن انجام نمى‏گيرد تصميمات بر اساس ذهنيات اخذ مى‏شود، همچنين با حادشدن مسائل مربوط، موجب كاهش بهره‏ورى و ايجاد بسيارى مسائل ديگر مى‏گردد.
مزاياى تحقيقات در مديريت منابع انسانى
كاربرد تحقيقات در مديريت منابع انسانى، زياد و فزاينده است. معمولاً سازمان‏ها در انجام آن مشكلاتى دارند. يكى از مشكلات، زمان و هزينه‏بر بودن تحقيقات است و معمولاً منافع آن در كوتاه‏مدت، شناسايى و مشهود نمى‏شود و به راحتى نمى‏توان در مورد آنها به تجزيه‏وتحليل هزينه و منافع پرداخت. اين مسأله درصورتى ايجاد مى‏گردد كه مديران داراى نگرش و ديدى كوتاه‏مدت در مورد عملكرد و بهره‏ورى باشند. مشكل ديگرى كه در اين مورد در بعضى سازمان‏ها وجود دارد، عدم وجود و دستيابى به متخصصان با تجربه در امر تحقيقات مى‏باشد. مديران بايد براى هدايت تحقيقات منابع انسانى و تأمين مهارت‏هاى لازم به جذب متخصصان در علم آمار و كامپيوتر بپردازند. به‏هرحال تحقيقات منابع انسانى داراى كاربردها و مزاياى زيادى است. تحقيقات مى‏تواند به فهم و شناخت بيشتر در مورد سازمان و مسائل نيروى انسانى و بهبود عملكرد مديريت منابع انسانى منجر شود، براى مثال تحقيقات مى‏تواند در مورد موضوعات و مسائل زير صورت گيرد:
بررسى ميزان حقوق مؤثر در سازمان و محيط؛
اثربخشى منابع مختلف كارمنديابى؛
بررسى اعتبار آزمون‏ها؛
اثربخشى برنامه‏هاى آموزشى؛
بررسى اثربخشى سبك مديريت سرپرستان؛
تجزيه‏وتحليل شغل؛
بررسى نيازهاى كاركنان؛
اعتبار نظام ارزيابى عملكرد؛
بررسى نگرش كاركنان نسبت به نظام پاداش؛
بررسى علل حوادث در محيط كار.
با تحقيق در مورد موضوعات مذكور و شناسايى ارتباطِ پديده‏ها بينش و عملكرد بهتر مديريت منابع انسانى تأمين مى‏شود. همچنين انجام اقدامات اصلاحى و تغييرات لازم بر اساس نتايج تحقيقات، بهبود رضايت شغلى و عملكرد فردى و سازمانى را در پى دارد.
تحقيقات منابع انسانى در محيطهاى پيچيده و متغير، اهميت بيشترى دارد. در محيط كارى متغير ماهيت نيروى كار در حال تغيير است، نيازها و انتظارات نيروى انسانى تغيير مى‏كند، ماهيت واقعى كار به‏طور سريع تغيير مى‏يابد و بسيارى تغييرات اساسى ديگر در سازمان‏ها صورت مى‏گيرد. بر اساس اين تغييرات سبك‏هاى مديريت بايد تغيير يابد و بسيارى اصلاحات ديگر صورت گيرد. شناسايى تغييرات لازم و انجام اقدامات اصلاحى به مدد تحقيقات منابع انسانى صورت مى‏پذيرد.
با تحقيقات مذكور، مديران منابع انسانى وظايف اجرايى زير را با كارآيى بيشترى انجام مى‏دهند:
در برنامه‏ريزى نيروى انسانى، بررسى و شناسايى نوع و ماهيت نيروى انسانى موجود و مورد نياز با كمك تحقيقات صورت مى‏پذيرد؛ لذا تعيين موجودى مديريت و موجودى مهارت سازمان و شناسايى افرادى كه شايستگى مديريت را دارا هستند از طريق تحقيقات انجام مى‏گيرد.
كارمنديابى و شناسايى منابع و روش‏هاى كارمنديابى براى جذب افراد مناسب به‏مدد تحقيقات مربوط صورت مى‏گيرد.
انتخاب نيروى انسانى و بررسى شيوه‏هاى انتخاب متقاضيان شايسته، آزمون‏ها و مصاحبه‏ها از طريق تحقيقات صورت مى‏گيرد.
آموزش و توسعه نيروى انسانى، تعيين نيازهاى آموزشى، بررسى اثربخشى برنامه‏هاى آموزشى، انتخاب روش مناسب براى آموزش با كمك تحقيقات با كارآيى بيشتر صورت مى‏گيرد.
طراحى نظام جبران خدمات انگيزشى، بررسى نيازهاى كاركنان، بررسى نگرش كاركنان به حقوق و پاداش، تعيين ارتباط بين حقوق و عملكرد و افزايش انگيزه و شيوه‏هاى بهبود جبران خدمات غيرمالى از طريق تحقيقات علمى صورت مى‏گيرد.
نظام ارزيابى عملكرد، تعيين روش ارزيابى عملكرد در سطوح مختلف، شناسايى شاخص‏هاى ارزيابى عملكرد، بررسى نگرش كاركنان به نظام ارزيابى عملكرد به مدد تحقيقات مربوط بهتر صورت مى‏گيرد.
تحقيقات در ساير وظايف اجرايى مديريت منابع انسانى، كاربرد وسيع دارد و با توجه به آن، عملكرد مربوط با اثربخشى و كارآيى بيشتر انجام مى‏شود.

برگرفته از کتاب (مدیریت منابع انسانی) دکتر حسن زارعی متین