|
|
|
توسعه منابع انسانی در حوزه نانوتکنولوژی
حوزة فناوريهاي نوين بهويژه نانوتکنولوژي، نياز به رويکردهاي نوين نيز وجود دارد. بهخصوص در حوزة آموزش و " توسعه منابع انساني " که يکي از اولويتهاي اولية ستاد ويژة توسعه نانوتکنولوژي است، نياز به نوگرايي بيشتر احساس ميشود. در اين راستا ستاد، سياستهاي خاصي براي توسعة منابع انساني اتخاذ نموده است که دکتر سرکار، عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران و مدير کميتة منابع انساني ستاد در مورد آنها توضيح داده است:
نگاهي نو به توسعة منابع انساني در حوزة نانوتکنولوژي
بر اساس برنامهريزيهاي انجام شده، قرار است که چهار دانشگاه از وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و دو دانشگاه از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي در آموزش دورة دکتري نانوتکنولوژي فعال شوند. اين دانشگاهها با همکاري پژوهشگاهها و مؤسسات خاصي از جمله پژوهشگاه صنعت نفت و مؤسسة تحقيقات بيوتکنولوژي کشاورزي به تربيت دانشجوي دکتري در رشتههاي مربوطه خواهند پرداخت.
در اين برنامهريزي سعي شده است که تربيت دانشجو با نگرشي متفاوت از نگاه سنتي وزارت علوم صورت گيرد؛ به اين صورت که همکاري بين مؤسسات و دانشگاهها در تربيت دانشجو در راستاي رفع نيازهاي کشور صورت ميگيرد. لازم بهذکر است که در نگرش سنتي آموزش عالي، عقيده بر اين است که وزارت علوم تنها وظيفة تربيت نيروي انساني را دارد و نيروي تربيت شده بر اساس نياز سازمانها يا دستگاههاي مختلف، ميتوانند جذب آنها شوند. در ارتباط با همکاري دانشگاههاي وابسته به وزارت بهداشت با مؤسسات، وضعيت اندکي با وزارت علوم فرق ميکند چرا که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي خود هم متولي آموزش است و هم متولي بکارگيري نيروي آموزشي ديده؛ البته سعي بر اين است که کارخانههاي داروسازي نيز در ارتباط تنگاتنگ با نانوتکنولوژي قرار گيرند.
عقيدة اکثر اعضاي ستاد ويژة توسعه ملي نانوتکنولوژي بر اين است که درحال حاضر امکان برگزاري دورة دکتري نانوتکنولوژي توسط اساتيد ايراني در داخل کشور وجود ندارد. از طرفي اعزام دانشجو به شيوة سنتي به خارج از کشور نيز با توجه به هزينههاي آن، براي کشور مناسب نيست. لذا تصميم بر اين است که در تربيت دانشجوي PhD ، از اساتيد خارجي و همکاري دانشگاههاي داخلي استفاده شود و اين دورهها در کشور برگزار شود. گفتني است که طبق آمارهاي موجود تنها 50 درصد از دانشجويان بورسية خارج از کشور به ايران باز ميگردند و با احتساب 200 هزار دلار هزينة تربيت يک دانشجو در خارج کشور، هزينة تربيت يک نيروي متخصص براي کشور، 400 هزار دلار تمام ميشود.
مزاياي شيوة جديد تربيت دانشجو با کمک اساتيد خارجي
1- رفع نيازهاي تحقيقاتي کشور
2- آشنايي اساتيد خارج کشور با پتانسيل علمي و تحقيقاتي داخل و همچنين فرهنگ جامعة ايراني
3- ايجاد روابط مشترک علمي بين ايران و ديگر کشورها در زمينة نانو
4- امکان انجام پروژههاي مشترک
5- هدفمند بودن و مفيد بودن دورههاي کوتاهمدت تحقيقاتي خارج از کشور براي دانشجويان اعزامي
6- تصحيح تفکرات غلط شکل گرفته در خارج از کشور راجع به ايران
لازم بهذکر است که در روش سنتي اعزام به خارج، دانشجوي ايراني بهعنوان يک حلقه از يک زنجيرة طويل تحقيقات کشورهاي پيشرفته قرار خواهد گرفت و در واقع به صورت يک نيروي فکري مجاني در خدمت صنعت، علم و تکنولوژي آن کشور عمل ميکند؛ بنابراين پس از بازگشت اين نيروها به کشور، کارايي آنها براي رفع نيازهاي تحقيقاتي کشور بسيار کم خواهد بود؛ چون زمينه تحقيقاتي دانشجويان خارج از کشور بر مبناي نيازهاي داخل تعريف نميشود. از طرفي اگر مقاله، پتنت يا دستاورد ديگري از کار تحقيقاتي دانشجوي ايراني در آن کشور حاصل شود نيز به اسم دانشگاههاي آنها منتشر خواهد شد. برگزاري چنين دورههايي با اين شيوه، ميتواند ابداع مناسبي در توسعة علمي و تکنولوژي کشور باشد.
استفاده از اساتيد خارجي در پروژههاي تحقيقاتي دانشجويان داخل
امروزه استفاده از استاد خارجي بهعنوان استاد مشترک در پروژة تحقيقاتي دانشجويان، در تمام کشورها رايج است و کشور ما نيز در اين زمينه ميتواند وارد عمل شود. در حال حاضر، شرايط انجام اين کار براي کشور ما فراهم است، چرا که امروزه جوانان و دانشجويان اروپايي و آمريکايي، انگيزة لازم براي ادامة تحصيل در زمينههاي پيشرفتهاي چون نانوتکنولوژي، الکترونيک و غيره را ندارند. اين يکي از مسايلي است که باعث استقبال اساتيد خارجي از همکاري در پروژههاي تحقيقاتي دانشجويان (بهعنوان استاد مشترک) ميشود. در واقع، اين اساتيد نيروي فکري جوان و پرانگيزه را براي انجام پروژههايشان در کشور خود در اختيار ندارند و از طرفي جهت ارتقاي درجة علمي خود، نياز به انتشار مقاله و ثبت پتنت دارند. بنابراين براي کشور ما که داراي يک سرماية فکري عظيم ميباشد، اين يک غنيمت و فرصت طلايي محسوب ميشود تا بتواند از اين طريق علم و تکنولوژي را در کشور گسترش دهد. چنين تجربهاي در حال حاضر در دانشگاه علوم پزشکي تهران در جريان است. بهطوريکه بر اساس دستورالعمل دانشگاه، هر دانشجوي دکتري موظف است در پروژة تحقيقاتي خود يک استاد خارجي را دخيل کند.
جذب استاد خارجي جهت تدريس دورههاي نانو در ايران
با مطالعات اولية انجام گرفته و با ارتباطاتي که با اساتيد خارجي صورت گرفته است (به صورت مستقيم از طريق سفرهاي خارجي و يا ارسال Email و بهصورت غيرمستقيم از طريق اساتيد و دانشجويان خارج از کشور)، براي ما اين امکان وجود دارد که بتوانيم دورههاي نانوتکنولوژي را با شيوه فوقالذکر در داخل کشور برگزار کنيم. البته اين موضوع نياز به ايجاد زيرساختها و امکاناتي همچون همکاري سازمانها و ارگانهاي مختلف چون وزارت امور خارجه (در بحث ويزا)، وزارت کشور در زمينة تأمين امنيت اين اساتيد و غيره دارد.
http://itan.portnet.net/BIO/displaypage.php?id=37865
نوشته شده توسط Paydaie
ارسال نظر
|